11:05 25.03.2018 2642

Yoxa çıxan uşaqlar

İlqar Tağıyev

U-15 LİQASINDA OYNAMALI OLAN HƏR 5 UŞAQDAN 4-Ü FUTBOLU ATMALI OLUR

Hər il olduğu kimi bu il də AFFA özünün növbəti, bu dəfə 25-ci konfransını keçirdi. Rəhbər şəxslər qurumun illik gəlirlərini, xərclərini ictimaiyyətə açıqladı, görülən işlər barədə məlumat verildi, futbolumuzun 2017-ci ildəki uğurlarından danışıldı. Futbolumuzla yaxından-uzaqdan əlaqəsi olmayan istənilən şəxs konfransda iştirak etsəydi, onda belə bir təsəvvür yaranardı - Azırbaycan futbolunda hər şey qaydasındadır, özünün inkişaf dövrünü keçir, problemi-filan yoxdur və s. Təəssüf ki...

İnsaf naminə qeyd edək ki, konfrans yüksək səviyyədə təşkil olunmuşdu. 5 ulduzlu otelin konfrans zalı, hörmətli qonaqlar, geniş hesabat... və müxtəlif şəkillərlə, cədvəllərlə, qrafiklərlə bəzədilmiş nəfis tərtibatlı buraxılış. Məhz həmin buraxılışda futbolumuzun çatışmazlıqlarını özündə əks etdirən bir neçə faktla rastlaşdıq. Bir neçəsi uşaq futbolu ilə bağlı idi. Onlardan biri haqqında danışacağıq.

Buraxılışın 97-99-cu səhifələrində 2016/17-ci illər mövsümündə liqalarda çıxış edən futbolçuların davamiyyəti ilə bağlı məlumat yer alıb. Başağrısı olsa da, faktları təqdim etməyi lazım bilirik. Deməli, U-10 Liqasında həmin mövsüm iştirak edən 1686 uşaqdan 584-ü növbəti mövsüm karyerasını bitirib. Bu, 34,64 faiz itki deməkdir. Digər liqalarda da itki faizi ikirəqəmlidir: U-11 Liqasında 1662 futbolçudan 673-ü (40,5 faiz), U-12 Liqasında 1884 futbolçudan 814-ü (43,2 faiz), U-13 Liqasında 1958 futbolçudan 856-ı (43,7 faiz), U-14 Liqasında 1929 futbolçudan 1526-ı (79,1 faiz), U-15 Liqasında 307 futbolçudan 96-ı (31,3 faiz), U-16 Liqasında 283 futbolçudan 76-ı (26,85 faiz) və U-17 Liqasında 289 futbolçudan 129-u (44,65 faiz) növbəti mövsüm futboldan uzaqlaşıb. Başqa sözlə, 4754 uşaq və gənc yoxa çıxıb. Budur ölkədə uşaq futbolunun inkişafı? Kimdir günahkar, AFFA, klublar, yoxsa cəmiyyət? 

Rəqəmlərə fikir verdinizsə, ən acınacaqlı hal U-14 Liqasındadır. 2016/17-ci illər mövsümündə 14 yaşlılar arasında top qovan hər 5 uşaqdan yalnız 1-i bu mövsüm U-15 Liqasında oynayır. Birdən-birə bu qədər itkiyə səbəb nədir? Məsələ burasındadır ki, U-10 Liqasından U-14 Liqasına kimi yarışlar bütün respublika üzrə 6 regionda keçirilir. İstənilən klub, UİGM, İOEUGİM, RİOEUGFM və s. məktəblər yarışlara komanda buraxır və bu da futbolçuların sayının çox olması deməkdir. Zonalarda qalib gələn komandalar mövsümün sonunda final mərhələsinə vəsiqə qazanırlar və burada mükafatlar uğrunda mübarizə aparırlar. Təbii ki, yarışların təşkilatçısı AFFA-dır. Qurumun üzərinə düşən işin öhdəsindən gəldiyini deməmək haqsızlıq olar.

U-15 Liqasından başlayaraq çempionat fərqli sistemdə keçirilir. Daha dəqiq, komandalar 2-3 dövrəli birincilikdə qüvvələrini sınayırlar. Bu isə klublar, futbol məktəbləri üçün əlavə xərc (yol, yemək, geyim və s.) deməkdir. Məhz bu üzdən bir çox komandalar U-15 Liqasında iştirak etməyə maraqlı deyillər. U-14 Liqasında görünən həmin komandalar U-15 Liqasından imtina edincə, komandalar avtomatik ləğv olunur və uşaqlar futbolu buraxmaq məcburiyyətində qalırlar. Əsasən rayonlarda yaşayan nisbətən bacarıqlılar və bəxti gətirənlər karyeralarını Premyer Liqa klublarının nəzdindəki futbol akademiyalarında davam etdirirlər. Qalanları isə... 
 


Yaxınlarda AFFA-nın rəsmi saytında uşaq liqaları ilə bağlı belə bir xəbər yer almışdı. Xəbərin mətnini olduğu kimi diqqətinizə çatdırırıq: "AFFA-nın təşkil etdiyi Coca-Cola Məktəbli Kuboku, U-10, U-11, U-12, Coca-Cola U-13, U-14, Boulevard Hotel U-15, U-16, Bakcell U-17 və Gənclər liqalarında həftəsonu növbəti turun oyunları keçirilib. 252 qarşılaşmada 504 komanda üz-üzə gəlib və 7056 futbolçu bu oyunların iştirakçısı olub". İlk baxışdan gözoxşayan statistikadı. Amma heç bilirsiniz, 7056 futbolçudan neçəsi U-16 və U-17 liqalarında çıxış edib? Bu liqaları ona görə önə çəkirik ki, ən aşağı yaş qrupu millimiz U-16 və U-17 milliləridir. U-16 Liqasında cəmi 11 komandanın iştirak etdiyini, hər tur 1 komandanın istirahət etdiyini və hər komandadan bir oyunda 18 futbolçunun oynamaq imkanını nəzərə alsaq, futbolçu sayı maksimum 180 olacaq. U-17 Liqasında isə 12 komanda iştirak edir və tur ərzində ən çoxu 216 futbolçu oyunlarda iştirak edə bilər. Bu, 7056 futbolçunun cəmi 5 faizi deməkdir. U-17 Liqasında iştirak edən 12 komandanın birlikdə  uzağı 300 futbolçu sifariş etdiyini nəzərə alsaq, U-17 millimizin baş məşqçisi Ramin Quliyevin halına acımaq qalır. Çünki hər 10 futbolçudan biri U-17 millisinə düşür. Maraq üçün qeyd edək ki, son illər uşaq futbolu sürətlə inkişaf edən Avstriyada U-17 yığmasına seçim 4000-dən çox futbolçu arasında aparılır. 
U-15, U-16 və U-17 Liqalarında futbolçu azlığının səbəbi nədir? Bayaq qeyd etdiyimiz kimi, U-15 Liqasından başlayaraq çempionatın formatının dəyişməsi və xərclərin artması. Komandaların səfər, yemək, geyim, təşkilati və s. xərcləri artır ki, bunu da qarşılamaq asan olmur. Deyək ki, Premyer Liqa təmsilçiləri könüllü və ya məcburi şəkildə bu liqalara komanda buraxırlar, onların bütün məsrəflərini pis-yaxşı qarşılayırlar. Bəs, digər klublar, futbol məktəbləri? Bəzi futbol fədailərini çıxmaq şərtilə qalanlarının uşaq futbolu vecinə də deyil. Misal kimi Təhsil Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən idman məktəblərini göstərə bilərik. Respublika üzrə bütün rayonlarda UGİM-lər fəaliyyət göstərir. Hər UGİM-nin nəzdində isə futbol bölməsi olmalıdır. Təəssüf ki, elə UGİM-lər var ki, futbola yer ayrılmayıb. Ayrılanlarda isə... "Vətən"i və 2-3 rayonu çıxmaq şərtilə qalanlarında görüntü xatirinə futbol komandaları fəaliyyət göstərir. Həftədə 2-3 dəfə məşq, forma əvəzinə "nakitkalar", çırıq toplar, savadsız məşqçilər... İlin sonunda isə rəhbərliyə görülən işlər barədə hesabat verilir. Bəs, görülməli olan və görülməyən işlərdən kim danışacaq? 

Kütləvilik bu deyil, əzizlərim! Peşəkar futbolun kandarı hesab olunan U-16, U-17 liqalarında komanda, futbolçu sayı artmasa, futbolçuların itki faizi azaldılmasa, kütləvilikdən, inkişafdan danışmağa dəyməz. İnkişafa, kütləviliyə nail olmaq istəyiriksə, ilk növbədə liqalara diqqət artırılmalı, keyfiyyət yüksəldilməli, problemlər aradan qaldırılmalıdır. Bu liqalara diqqət ürəkaçan deyil, keyfiyyət aşağıdır, problemlər yetərincədir. Məgər süni örtüklü meydanlar, qazonu bərbad olan stadionlar, hakim-inspektorların yoxluğu, futbolçu qıtlığı və s. problem deyil? Bəs, bu çatışmazlıqları necə aradan qaldırmaq olar? Təbii ki, AFFA, klublar, idmana və təhsilə cavabdeh olan dövlət qurumlarının birgə səyi ilə. Çünki hər biri futbolumuzun inkişafına borcludur.  

SSRİ dövründə hər ilin sonunda futbola cavabdeh qurumlar eynən AFFA kimi hökumətə hesabat verirdilər. Uşaq futbolunda itki 10 faizi keçirdisə və ya ikirəqəmli olurdusa, o halda həmin qurumun rəhbərlərinin halına acımaq qalırdı. Yəni, 100 futbolçudan maksimum 10-u digər yaş qrupuna keçiddə "yoxa çıxa" bilərdi. İndi isə... 80 faiz itki ilə hər şey gözəldir. Bircə bu gözəlliyi anlaya, duya bilsəydik...

"Het-trik news" qəzeti
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

27 May 2020
23:44

Fransa çempionatı ilə bağlı çıxarılan qərar dəyişdirildi

22:38

Kimmixdən yeni rekord

20:02

Bundesliqa klubu hücumçusunu itirdi

19:30

"Barselona", yoxsa "Yuventus"? - Qərarını verdi

18:25

NHL-də pley-off cütləri müəyyənləşdi

17:41

Balotelli əsas komandanın məşqlərində iştirak etmir

17:27

Millimizin təxirə salınmış oyunlarının vaxtı açıqlandı

17:18

"Avropa çempionatı və Çempionlar Liqasını qazanmaq istəyirəm" - Mbappe

16:35

Premyer Liqa klubları təmas məşqlərinə başlayır

16:21

Mourinyu məşq zamanı niyə velosiped sürüb? - ÖZÜ DEDİ

16:08

"Real" koronavirus qurbanlarını belə yad etdi - VİDEO

15:34

Almaniya Kuboku: Yarımfinalların vaxtı açıqlandı

15:10

"Nyukasl" Koutinyuya görə "Barsa" ilə danışıqlara başladı

15:05

Hər kəsin bildiyi, Elxan Məmmədovun görmədiyi – HƏQİQƏT

14:40

"Sabah"ın yeni transferi nə qədər maaş alacaq?

14:24

Millidən göndərilən xorvat: "Ən layiqli namizədlər Qurbanovla Sadıqovdu"

14:05

Afrika Millətlər Kuboku təxirə salınır

13:38

"Neftçi" rəhbərliyi çətin durumda

13:30

İngilis futbolçu 23 yaşında dünyasını dəyişdi

13:10

Demiral yaşıl meydanlara qayıdır

12:58

Bakıda qadın sürücü dünya çempionu olan polisi xəstəxanalıq etdi - FOTO

12:36

Rəhmanoviç "Qarabağ"a gəlir? - AÇIQLAMA

12:30

Flik Quardiolanın rekordunu təkrarladı

12:11

Ulduz futbolçu "Real"ı əzəli rəqibinə dəyişmək istəyir

12:05

Mbappe bu futbolçulara pərəstiş edir - ADLAR

11:51

"Qarabağ" milli üzvünü transfer edir?

11:40

"Realist olmaq lazımdı: "Bavariya" çempion olacaq"

11:23

Məmmədovun klubları və Azərbaycan klubları - AYRISEÇKİLİK

11:05

NHL qayıdır: Mövsümün bərpa planı açıqlandı

10:51

Nigeriyalı futbolçu pasportunu yeniləmək üçün Azərbaycana gəlir

10:43

Kamil Zeynallı: “Gülay ağlayaraq soruşdu ki...” - FOTO

10:35

"Real"da yeni müqavilə

10:22

"Formula 1"in avtomobil istehsalçısı "McLaren"də kütləvi ixtisar

10:09

Maykl Essyen karyerasını "Səbail"də bitirəcək

09:30

A Seriyasının rəhbərliyi klublarla çempionatın bərpa tarixini razılaşdırdı

09:00

"Bavariya"nın "Borussiya" üzərində qələbəsi - VİDEO

08:20

Ronaldunun sevgilisi "Women's Health"ın üz qabığına belə düşdü - FOTO

01:00

Dmitri Nazarov 4 qol gördü

00:30

Bundesliqa: "Bavariya" Dortmund səfərindən qalib döndü

26 May 2020
23:07

Millimizin üzvü "quru" darmadağına sevindi

22:10

Fərid qələbə qazandı, bəs Samir hanı?

21:54

Serbiya mətbuatı Stamenkoviçin xeyirxahlğından yazdı

19:20

Zidan Poqbadan əl çəkmir

18:15

Ən yaxşı MMA döyüşçüsü kimdi? - Həbibi seçmədi

17:36

20 milyon avroya Levandovski - "Real"ın qaçırdığı fürsət

17:34

"Rasim Kara kişi deyil" və ya 250 mini kimdən soruşaq?

17:01

"Quardiolanın məşqləri universitet oxumağa bənzəyir"

16:36

"Mayk Taysonu dişləmək istəyirdim" - Evander Holifild

16:09

"Feyenoord"un növbəti baş məşqçisi Dirk Köyt olacaq

15:33

"Real" futbolçusunu "Milan"a göndərir

15:06

İbrahimoviçin zədəsi nə qədər ciddidi? - "Milan"dan açıqlama

14:38

Koronavirus testlərinin azlığı NBA-nın bərpasını gecikdirir

14:01

Ronaldu: "Mən tarixin ən yaxşı futbolçusuyam"

13:49

Villaş-Boaş gələcəyi ilə bağlı qərar verdi

12:39

Həbib koronavirus testi verməkdən imtina etdi

12:14

Bundesliqada liderlərin dueli: "Borussiya" "Bavariya"ya qarşı

11:52

"Heç vaxt Maykl Cordanın fanatı olmamışam" - Tim Dankan

11:45

Alleqri qayıdır

11:31

Son mənzilə Rəşad Sadiqovun çiyinlərində yollanan hücumçu - VİDEO

11:17

"Azərbaycana getməli idim, ayağım sındı"

10:45

ÇL tarixinin ən yaxşı məşqçiləri: Zidan Quardiolanı qabaqladı (SIRALAMA)

10:00

"Mançester Siti" Sanenin əvəzedicisini tapıb

09:44

İngiltərə millisinin üzvü koronavirusa yoluxdu

09:20

Ən yaxşı argentinalılardan ibarət heyət: Maradona və Lavessi var, İquain yoxdu

09:00

"Roma"nın sabiq üzvü 21 yaşında dünyasını dəyişdi

08:30

Mostovoy: "Ayazın gedişi "Spartak" üçün itki sayılmayacaq"

08:20

Modellik təklifini rədd edən Fanni Ştollardan yeni FOTOLAR

01:04

Rəsul Çunayev: "Həbib Nurməhəmmədovla güləşmişəm"

25 May 2020
22:46

Bundesliqada əsrin rekordu qeydə alındı

22:36

"Barselona" maska satışına başladı

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.