11:05 25.03.2018 2795

Yoxa çıxan uşaqlar

İlqar Tağıyev

U-15 LİQASINDA OYNAMALI OLAN HƏR 5 UŞAQDAN 4-Ü FUTBOLU ATMALI OLUR

Hər il olduğu kimi bu il də AFFA özünün növbəti, bu dəfə 25-ci konfransını keçirdi. Rəhbər şəxslər qurumun illik gəlirlərini, xərclərini ictimaiyyətə açıqladı, görülən işlər barədə məlumat verildi, futbolumuzun 2017-ci ildəki uğurlarından danışıldı. Futbolumuzla yaxından-uzaqdan əlaqəsi olmayan istənilən şəxs konfransda iştirak etsəydi, onda belə bir təsəvvür yaranardı - Azırbaycan futbolunda hər şey qaydasındadır, özünün inkişaf dövrünü keçir, problemi-filan yoxdur və s. Təəssüf ki...

İnsaf naminə qeyd edək ki, konfrans yüksək səviyyədə təşkil olunmuşdu. 5 ulduzlu otelin konfrans zalı, hörmətli qonaqlar, geniş hesabat... və müxtəlif şəkillərlə, cədvəllərlə, qrafiklərlə bəzədilmiş nəfis tərtibatlı buraxılış. Məhz həmin buraxılışda futbolumuzun çatışmazlıqlarını özündə əks etdirən bir neçə faktla rastlaşdıq. Bir neçəsi uşaq futbolu ilə bağlı idi. Onlardan biri haqqında danışacağıq.

Buraxılışın 97-99-cu səhifələrində 2016/17-ci illər mövsümündə liqalarda çıxış edən futbolçuların davamiyyəti ilə bağlı məlumat yer alıb. Başağrısı olsa da, faktları təqdim etməyi lazım bilirik. Deməli, U-10 Liqasında həmin mövsüm iştirak edən 1686 uşaqdan 584-ü növbəti mövsüm karyerasını bitirib. Bu, 34,64 faiz itki deməkdir. Digər liqalarda da itki faizi ikirəqəmlidir: U-11 Liqasında 1662 futbolçudan 673-ü (40,5 faiz), U-12 Liqasında 1884 futbolçudan 814-ü (43,2 faiz), U-13 Liqasında 1958 futbolçudan 856-ı (43,7 faiz), U-14 Liqasında 1929 futbolçudan 1526-ı (79,1 faiz), U-15 Liqasında 307 futbolçudan 96-ı (31,3 faiz), U-16 Liqasında 283 futbolçudan 76-ı (26,85 faiz) və U-17 Liqasında 289 futbolçudan 129-u (44,65 faiz) növbəti mövsüm futboldan uzaqlaşıb. Başqa sözlə, 4754 uşaq və gənc yoxa çıxıb. Budur ölkədə uşaq futbolunun inkişafı? Kimdir günahkar, AFFA, klublar, yoxsa cəmiyyət? 

Rəqəmlərə fikir verdinizsə, ən acınacaqlı hal U-14 Liqasındadır. 2016/17-ci illər mövsümündə 14 yaşlılar arasında top qovan hər 5 uşaqdan yalnız 1-i bu mövsüm U-15 Liqasında oynayır. Birdən-birə bu qədər itkiyə səbəb nədir? Məsələ burasındadır ki, U-10 Liqasından U-14 Liqasına kimi yarışlar bütün respublika üzrə 6 regionda keçirilir. İstənilən klub, UİGM, İOEUGİM, RİOEUGFM və s. məktəblər yarışlara komanda buraxır və bu da futbolçuların sayının çox olması deməkdir. Zonalarda qalib gələn komandalar mövsümün sonunda final mərhələsinə vəsiqə qazanırlar və burada mükafatlar uğrunda mübarizə aparırlar. Təbii ki, yarışların təşkilatçısı AFFA-dır. Qurumun üzərinə düşən işin öhdəsindən gəldiyini deməmək haqsızlıq olar.

U-15 Liqasından başlayaraq çempionat fərqli sistemdə keçirilir. Daha dəqiq, komandalar 2-3 dövrəli birincilikdə qüvvələrini sınayırlar. Bu isə klublar, futbol məktəbləri üçün əlavə xərc (yol, yemək, geyim və s.) deməkdir. Məhz bu üzdən bir çox komandalar U-15 Liqasında iştirak etməyə maraqlı deyillər. U-14 Liqasında görünən həmin komandalar U-15 Liqasından imtina edincə, komandalar avtomatik ləğv olunur və uşaqlar futbolu buraxmaq məcburiyyətində qalırlar. Əsasən rayonlarda yaşayan nisbətən bacarıqlılar və bəxti gətirənlər karyeralarını Premyer Liqa klublarının nəzdindəki futbol akademiyalarında davam etdirirlər. Qalanları isə... 
 


Yaxınlarda AFFA-nın rəsmi saytında uşaq liqaları ilə bağlı belə bir xəbər yer almışdı. Xəbərin mətnini olduğu kimi diqqətinizə çatdırırıq: "AFFA-nın təşkil etdiyi Coca-Cola Məktəbli Kuboku, U-10, U-11, U-12, Coca-Cola U-13, U-14, Boulevard Hotel U-15, U-16, Bakcell U-17 və Gənclər liqalarında həftəsonu növbəti turun oyunları keçirilib. 252 qarşılaşmada 504 komanda üz-üzə gəlib və 7056 futbolçu bu oyunların iştirakçısı olub". İlk baxışdan gözoxşayan statistikadı. Amma heç bilirsiniz, 7056 futbolçudan neçəsi U-16 və U-17 liqalarında çıxış edib? Bu liqaları ona görə önə çəkirik ki, ən aşağı yaş qrupu millimiz U-16 və U-17 milliləridir. U-16 Liqasında cəmi 11 komandanın iştirak etdiyini, hər tur 1 komandanın istirahət etdiyini və hər komandadan bir oyunda 18 futbolçunun oynamaq imkanını nəzərə alsaq, futbolçu sayı maksimum 180 olacaq. U-17 Liqasında isə 12 komanda iştirak edir və tur ərzində ən çoxu 216 futbolçu oyunlarda iştirak edə bilər. Bu, 7056 futbolçunun cəmi 5 faizi deməkdir. U-17 Liqasında iştirak edən 12 komandanın birlikdə  uzağı 300 futbolçu sifariş etdiyini nəzərə alsaq, U-17 millimizin baş məşqçisi Ramin Quliyevin halına acımaq qalır. Çünki hər 10 futbolçudan biri U-17 millisinə düşür. Maraq üçün qeyd edək ki, son illər uşaq futbolu sürətlə inkişaf edən Avstriyada U-17 yığmasına seçim 4000-dən çox futbolçu arasında aparılır. 
U-15, U-16 və U-17 Liqalarında futbolçu azlığının səbəbi nədir? Bayaq qeyd etdiyimiz kimi, U-15 Liqasından başlayaraq çempionatın formatının dəyişməsi və xərclərin artması. Komandaların səfər, yemək, geyim, təşkilati və s. xərcləri artır ki, bunu da qarşılamaq asan olmur. Deyək ki, Premyer Liqa təmsilçiləri könüllü və ya məcburi şəkildə bu liqalara komanda buraxırlar, onların bütün məsrəflərini pis-yaxşı qarşılayırlar. Bəs, digər klublar, futbol məktəbləri? Bəzi futbol fədailərini çıxmaq şərtilə qalanlarının uşaq futbolu vecinə də deyil. Misal kimi Təhsil Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən idman məktəblərini göstərə bilərik. Respublika üzrə bütün rayonlarda UGİM-lər fəaliyyət göstərir. Hər UGİM-nin nəzdində isə futbol bölməsi olmalıdır. Təəssüf ki, elə UGİM-lər var ki, futbola yer ayrılmayıb. Ayrılanlarda isə... "Vətən"i və 2-3 rayonu çıxmaq şərtilə qalanlarında görüntü xatirinə futbol komandaları fəaliyyət göstərir. Həftədə 2-3 dəfə məşq, forma əvəzinə "nakitkalar", çırıq toplar, savadsız məşqçilər... İlin sonunda isə rəhbərliyə görülən işlər barədə hesabat verilir. Bəs, görülməli olan və görülməyən işlərdən kim danışacaq? 

Kütləvilik bu deyil, əzizlərim! Peşəkar futbolun kandarı hesab olunan U-16, U-17 liqalarında komanda, futbolçu sayı artmasa, futbolçuların itki faizi azaldılmasa, kütləvilikdən, inkişafdan danışmağa dəyməz. İnkişafa, kütləviliyə nail olmaq istəyiriksə, ilk növbədə liqalara diqqət artırılmalı, keyfiyyət yüksəldilməli, problemlər aradan qaldırılmalıdır. Bu liqalara diqqət ürəkaçan deyil, keyfiyyət aşağıdır, problemlər yetərincədir. Məgər süni örtüklü meydanlar, qazonu bərbad olan stadionlar, hakim-inspektorların yoxluğu, futbolçu qıtlığı və s. problem deyil? Bəs, bu çatışmazlıqları necə aradan qaldırmaq olar? Təbii ki, AFFA, klublar, idmana və təhsilə cavabdeh olan dövlət qurumlarının birgə səyi ilə. Çünki hər biri futbolumuzun inkişafına borcludur.  

SSRİ dövründə hər ilin sonunda futbola cavabdeh qurumlar eynən AFFA kimi hökumətə hesabat verirdilər. Uşaq futbolunda itki 10 faizi keçirdisə və ya ikirəqəmli olurdusa, o halda həmin qurumun rəhbərlərinin halına acımaq qalırdı. Yəni, 100 futbolçudan maksimum 10-u digər yaş qrupuna keçiddə "yoxa çıxa" bilərdi. İndi isə... 80 faiz itki ilə hər şey gözəldir. Bircə bu gözəlliyi anlaya, duya bilsəydik...

"Het-trik news" qəzeti
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

21 Sentyabr 2020
20:48

Ronaldudan yeni rekord

20:15

Xorvat ulduz milli karyerasını bitirdi

19:30

"Keşlə" 3 hücumçu arasında seçim edir

18:50

Arvadının 8 il həbsini tələb edir

18:36

"Sabah"ın futbolçuları qol vurduqları üçün xoşbəxtdirlər

17:35

"Keşlə"də qalmaqal: Baş məşqçi və futbolçu bir-birini yalançı adlandırdı

17:21

Fatih Terim: "Neftçi"dən daha yaxşı komandaya qarşı oynayacağıq"

17:06

İstefa verən Fazil Məmmədovun yerinə yeni prezident seçildi

16:29

Premyer Liqada yay bazarlığı: Kim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR

16:20

"Sabah"da uruqvaylı qapıçı - RƏSMİ

15:45

“Keşlə” rekordunu təkrarladı: 3-cü “3"

15:32

İclas keçirildi, millimizin baş məşqçisi Abdullayev oldu

15:17

Madrid klubunun forvardı "Yuventus"a gedir

14:50

Semedu İngiltərə klubuyla 5 illik müqavilə razılaşdırdı

14:34

Zidan: "Beyllə aramızda problem olmayıb, sadəcə..."

14:20

"Neftçi" - "Qalatasaray" oyununda təxribat

14:11

"Milan"ın oyununa azarkeşlər buraxılacaq

13:55

"Qarabağ" italiyalı oyunçu ilə danışıq aparır

13:37

I Divizionun başlanma tarixi açıqlandı

12:28

"Neftçi" "Qarabağ"ın uğurlu seriyasını qırdı

10:20

Evlilik öncəsi ulduz futbolçunu sarsıdan etiraf - FOTOLAR

10:00

De Byazinin millidə görmək istədiyi yeni hücumçu

09:11

"Liverpul"dan "Çelsi"yə iki qol - VİDEO

20 Sentyabr 2020
23:02

"Qarabağ" - "Neftçi" oyunu FOTOLARda

23:00

Azərbaycan derbisində vurulan qollar - VİDEO

22:57

Qurban Qurbanov: “Fikirləşirlər ki, prinsipə hücumçu almıram”

22:54

Füzuli Məmmədov: "Bu qələbə bizim üçün çox vacib idi"

22:25

"Qalatasaray" çempionu məğlub etdi - VİDEO

22:09

Azərbaycan derbisi: "Qarabağ" 5 oyun sonra "Neftçi"yə uduzdu

21:49

Abdullah Zubir "Neftçi"yə qarşı niyə oynamır?

21:10

"Zirə" "Sabah"a bu qollarla uduzdu - VİDEO

20:30

Rəşad Sadıqov: "Məğlubiyyətlər qaçılmazdı"

20:15

"Sabah"ın baş məşqçisi: "Avrokuboklar uğrunda mübarizə apara bilərik"

18:32

Azərbaycan Kubokunun TƏQVİMİ

18:28

Azərbaycan Premyer Liqasının tam TƏQVİMİ açıqlandı

17:50

Millimizlə oyunu buraxan futbolçu koronavirusu yendi

17:15

Çempionlar Liqası yeni formatda keçirəcək

16:49

"Səbail"in qapıçısı: “Azərbaycanda quzu əti çox yeyirlər”

16:18

“Neftçi” Türkiyədə və dünyada tanınan komandadır" - Mert Çelik

15:55

Olimpiyaçılar arasında yarış keçirildi

15:37

Asim Xudiyev Avroliqa oyununda

15:16

Azərbaycanın MMA döyüşçüsündən qələbə - VİDEO

14:59

“Qarabağ”ın potensial rəqibi uduzdu

14:34

Əliyar Ağayev Avropa Liqasının oyununa təyinat aldı

14:14

Sumqayıtda "Şən startlar" yarışı keçirildi

13:58

"Barselona" mövsümə kubokla başladı

13:35

Günün oyunları bu kanallarda - AFİŞA

13:12

Dünya çempionatı ilə bağlı açıqlama yayıldı

12:53

Türkiyə millisinin üzvü İngiltərə Premyer Liqasında - RƏSMİ

12:30

Nəbiyevin komandasının "tilsim"i qırıldı

12:06

“Fənərbaxça”dan daha bir transfer - RƏSMİ

11:50

Millimizin baş məşqçisi: "Lazım olan şərait yaradılıb"

11:31

Dəhşətli yol qəzası: 8 futbolçu öldü, 4-ü yaralıdı

11:15

Cazibədar idmançı gizli FOTOLARını çəkən gəmi kapitanını ifşa etdi

10:56

"Kəpəz" "Turan Tovuz"la heç-heçə etdi

10:32

Qaret Beylin yeni klubu rəsmən açıqlandı - 20 milyon avro...

10:08

Nurlan Novruzovun komandası məğlubiyyətə üzüldü

09:47

Paşayev oynadı, komandası uduzdu

09:29

"Liverpul"dan yeni transfer

19 Sentyabr 2020
22:11

"Sumqayıt"ın qələbə qazandığı oyun - VİDEO

21:54

“İmamverdiyev öz üzərində işləsə, ...” – Ayxan Abbasov

21:50

"Səbail" yaşayarsa, ..." - Aftandil Hacıyev

21:11

"Sumqayıt"dan qələbə, "Qəbələ" "Keşlə" ilə heç-heçə etdi

20:17

Qəbələdə qolsuz heç-heçə - VİDEO

20:06

“Onunla söhbətimiz olacaq” – Elmar Baxşıyev

19:51

Yunis Hüseynov: "Cavid özü xahiş etdi ki, ..."

17:47

"Qalatasaray"ın yetirməsi rəsmən "Neftçi"də

16:08

Levandovski dələduzluqda ittiham olunur

15:07

"Qarabağ" - "Neftçi" oyununa hakim təyinatı

14:39

"Əminəm ki, federasiya lazımi dəstəyi göstərəcək" - Millimizin üzvü

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.