16:03 01.02.2019 1710

Şahmat tariximizə qızıl hərflərlə düşən xanım

Şahmat tariximizə qızıl hərflərlə düşən xanım - Portret Onunla görüşdə arxayınlaşdınsa... 

Güləş, cüdo, taekvondo, karate, boks kimi idman növlərində adından söz etdirən, mübariz döyüşçülərin vətəni kimi tanınan Azərbaycan, sevindiricidir ki, həm də "zəka savaşı"nda - şahmatda dünyanın qabaqcıl ölkələrindən sayılır. Şəhriyar Məmmədyarov, Teymur Rəcəbov, mərhum Vüqar Həşimov və digər adlı-sanlı qrossmeysterlərin sayəsində elitaya yüksəldiyimiz bu növdə, zəriflərimizin də uğurları az deyil. Qadınlarımız SSRİ dönəmindən bu yana, müxtəlif yaş qrupları üzrə dəfələrlə qitə və dünya miqyaslı yarışlarda fərqləniblər. Son illər qazanılan nailiyyətlərə nəzər saldıqda, əminliklə söyləyə bilərik ki, Azərbaycan qadın şahmatı ən yaxşı dövrlərindən birini keçirir. Bu yazıda sizi, ənənələrin layiqli davamçısı, millimizin aparıcı simalarından olan Gülnar Məmmədova ilə yaxından tanış edəcəyik. O, 2016-cı ildə tarixi ilkə imza ataraq, "odlar yurdu"na olimpiadanın qızıl medalını qazandırıb.

Öncə yığma komandamızın ən təcrübəli üzvü Zeynəb Məmmədyarovanın fikirləri ilə tanış olaq: "Gülnarda ən çox bəyəndiyim cəhət, mübarizliyi, məğlubiyyətlə barışmamağıdır. Uduzanda hamımız pis oluruq, amma o, təəssüf hissini bizdən qat-qat artıq keçirir. Buna görə də, sonadək qələbə əzmini itirmir. Vəziyyət necə olur-olsun, rəqibləri onunla görüşdə sayıqlığı əldən verməməlidir. Yoxsa bu, onlara baha başa gələr. Gülnar bu günə qədər imkansız görünən çox partiyanı qalibiyyətlə başa vurub. Şəxsən mən Azərbaycan qadın şahmatında onun qədər geridönüş edən adam tanımıram".
 

 
Gəlincik və şahmat lövhəsi arasında seçim

Məmmədova Gülnar Mərifət qızı 1991-ci ildə Şirvan şəhərində doğulub. Orta təhsilini şəhər 10 saylı məktəbdə alıb. Doqquzuncu sinfə qədər dərslərini əla, son iki ili orta qiymətlərlə oxuyub. Şahmata gəlişi isə lap erkən yaşlarına təsadüf edib. Əslində, hansı peşənin sahib olacağı, o, hələ dünyaya gəlmədən məlum idi. Belə ki, anası Zemfira xanım rayon şahmat məktəbində müəllim kimi çalışıb. Bəzi səbəblərə görə, böyük karyera qura bilmədiyindən, arzularının qızında təcəssüm tapmasını istəyib. Beləcə, ana, günün birində, hər bir qızcığaz kimi gəlinciklərlə oynamağı sevən Gülnarı, maraqlı seçim qarşısında qoyur. Bir əlində gəlincik, digərində isə şahmat taxtası ilə qarşısına keçərək, birini götürməsini istəyir. Lövhəyə qarşı biganə olduğunu gördükdə, ana, deyir ki, şahmatı seçsən, hər şeyin olacaq: "Ailən də olacaq, evin də, maşının da". Bununla da, kiçik Məmmədovada şahmata qarşı həvəs yaranır. İlk addımlarını da elə anasının yanında atır. Bunu da xüsusi vurğulayaq ki, o, 2009-cu ilədək yarışlara Zemfira xanımın yanında hazırlaşıb.
 

 
23 gün sonra zirvədə...

Necə deyərlər, ot kökü üstündə bitər. Tezliklə oyunun qaydalarını mənimsəyən Gülnarın uğurları özünü çox gözlətmir. Cəmi 23 gün şahmatla məşğul olan altı yaşlı qızcığaz,  Respublika gününə həsr olunan turnirin qalibi olur. Çox keçmir ki, zona birinciliklərində də mükafata layiq yerlər tutur. Bu minvalla da respublika çempionatlarının iştirakçısı olur. Müxtəlif yaş qruplarında ölkə çempionatının qalibi olan Məmmədova, ilk beynəlxalq nailiyyətini 2001-ci ildə, Moskvada təşkil olunan ənənəvi "Məktəbdə şahmat" turnirində qazanır. "Qızıl"ı boynundan asan Gülnar, növbəti il də analoji turnirə qatılaraq, ikinci nəticə göstərir.

 2006-cı il isə sadəcə, mükəmməl alınır. Belə ki, 16 yaşadək şahmatçılar arasında respublikanın ən güclüsü olan 15 yaşlı vunderkind, sözügedən yaş qrupunda əsas qitə yarışının bürünc, dünya çempionatının gümüş medalına yiyələnir. Həmin ildə o, 20 yaşadək qızların Azərbaycan birinciliyini də ikinci sırada tamamlayır. 2007-ci ildə isə cəmi 16 yaşında olsa da, bütün rəqiblərini geridə qoyur. Ardınca 18 yaşadək qızlar arasında ölkə çempionatının bürünc və gümüş medallarını kolleksiyasına daxil edən Gülnar, 2009-cu ildə Moskvada keçirilən ənənəvi "Aeroflot open" turnirinin B qrupunda ikinci nəticə göstərir, qadınlar arasında Azərbaycanın "ən yaxşı zəka sahibi” statusuna yüksəlir.  Bu adı sonrakı il də heç kimə güzəştə getmir. Bunu da qeyd etmək yerinə düşər ki, ardıcıl iki il respublikanın ən güclüsü olmaq, Azərbaycan qadın şahmatında nadir hadisədir.
 

 
Tarix ardınca tarix

Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasına qəbul olan Məmmədova, Bakıda məskunlaşaraq, yığmamızın kapitanı Fikrət Sideifzadənin rəhbərliyi altında hazırlıqlarını davam etdirir. Ölkə çempionatlarındakı çıxışı barədə qısaca qeyd edək ki, o, 2011-ci ildən bu yana sadəcə, iki dəfə mükafatsız qalıb. Beş dəfə üçüncü nəticə göstərib, bir dəfə gümüş medal sevinci yaşayıb. Karyerasının ən böyük uğuru isə sözsüz ki, Bakıda təşkil olunan olimpiadada qazandığı qalibiyyətdir. Doqquz turdan yeddi xal toplayan Məmmədova, yer aldığı üçüncü lövhədə bütün rəqiblərini qabaqlayaraq, adını Azərbaycan qadın şahmatı tarixinə əbədi həkk etdirdi. Bu anları xatırlamaq yerinə düşər: "Ona qədər bir neçə dəfə mükafatçılar sırasına düşmək imkanım olub. Sadəcə, son turlarda uduzduğum üçün hədəfə çata bilməmişdim. "Doğma divarlar" arasında qarşıma qoyduğum əsas məqsəd, uduzmamaq idi. Çünki məhz bu halda medal şansım olacaqdı. Daha çətin olan son qarşılaşmalarda da yenilmədim və çempionluq qazandım. Açığı, bu, bir az gözlənilməz oldu. Fəxri kürsüyə dəvət olunanda Milli Gimnastika Arenasını bürüyən alqış sədaları və himnimiz səslənən zaman keçirdiyim hisslər sadəcə, möhtəşəm idi. Mükafatlandırma zamanı mənə verilən Azərbaycan bayrağını isə ən əziz xatirə kimi saxlayıram".

2011-ci ildə beynəlxalq usta, bir il sonra isə qrossmeyster dərəcəsi alan Gülnar, Bakıdakı triumfdan qısa müddət sonra - 2017-ci ilin yanvarında xallarının sayını 2401-ə yüksəldərək, kişilərin beynəlxalq usta normativini yerinə yetirən ilk qadın şahmatçımız kimi də tarixə düşüb.
 

 
Həyat yoldaşının dəstəyi

2017-ci ildə ailə həyatı quran Gülnarın, yaxınlarda qız övladı dünyaya gəlib. Sirr deyil ki, qadın idmançıların bir çoxu ailə qurduqdan sonra müəyyən problemlərlə üzləşir. Lakin Məmmədovanın bu sarıdan da bəxti gətirib. Həyat yoldaşının, qarşısına çıxan əngəlləri aşmaqda hər zaman yardım etdiyini, psixoloji cəhətdən maksimum dəstək göstərdiyini deyir. Bunda da təəccüblü heç nə yoxdur. Belə ki, onun ömür-gün yoldaşı da uzun illərdir idman camiəsində təmsil olunur. İmzasını "Futbol+" qəzetindən tanıdığımız, ötən ildən isə Azərbaycan Güləş Federasiyasının mətbuat katibi postunu tutan Sərxan Musalı, idman mediasında son illərin ən uğurlu qələm sahiblərindən sayılır. 2016 və 2017-ci illərdə müxtəlif qurumlar tərəfindən ilin ən yaxşısı seçilən həmkarımız, həm də jurnalistlər arasında yaxşı şahmat oynaması ilə ad çıxarıb. Sərxan deyir ki, əvvəl şahmatda gücünü tez-tez sınasa da, son vaxtlar ruhdan düşüb. Səbəb isə Gülnarın "amansız" olub, cəmi 30 saniyəyə onu mat etməsidir.
 

 
Rapid üzrə ən yaxşı
 
"İtalyan oyunu" adlanan açılışa üstünlük verən Gülnar, açıq və sürətli oyun tərzi ilə seçilir. Deyir ki, çox fikirləşəndə, beyində gedişlər təkrarlanır. Qeyd edək ki, sürətli şahmatda da kifayət qədər yüksək reytinqə sahibdir. Belə ki, o, rapid üzrə dünya reytinqində hazırda 2418 xalla 28-ci sırada qərarlaşıb. Bu da ölkəmizdə ən yaxşı göstəricidir.
 
Müəllim

Kumiri əfsanəvi rusiyalı qrossmeyster Aleksandr Alyoxindir. Kimliyindən asılı olmayaraq, heç bir rəqibə uduzmağı özünə bağışlamayan Gülnardan, "niyə məhz o" deyə soruşduqda, "ömrünün sonunadək çempionluğu əldən vermədiyinə görə" cavabını aldıq.
 
Hobbisi şeir oxumaqdır. Sevdiyi müəlliflər isə Nəriman Həsənzadə və mərhum Nüsrət Kəsəmənlidir.

2014-cü ildə Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının magistraturasını bitirən qəhrəmanımız, elə həmin ildən də bu təhsil ocağında pedaqoji fəaliyyətə başlayıb.
 


Portret

Şahmat aləmində ən yaxın rəfiqələri Zeynəb və Türkan Məmmədyarovalardır. Düşünürük ki, məşhur bacıların fikirləri Gülnarın portretini formalaşdırmaq üçün kifayət edəcək.

Zeynəb: "O, uğurlu şahmatçı olmaqla yanaşı, yaxşı, bir az da fərqli insandır. Qapalıdır, çox adamla ünsiyyət saxlamır. Nədənsə, biz bacılar istisnayıq. Yaradıcı ruha sahibdir. Xarakterindəki fərqliliyi bununla əlaqələndirirəm. Gülnarın yaxşı şeir yazmaq bacarığı var. Yadımdadır ki, Xanti-Mansiyskdə ad günümü qeyd edəndə, imkan tapıb mənə iki bənd şeir həsr etmişdi.
 
Türkan: "Həm şahmatda, həm də həyatda olduqca əzmkardır. Çətinliklərə qarşı hədsiz dözümlüdür. O, həm də rahatlıqla sirrimi bölüşəcəyim biridir. Onun kimi, mənim də ətrafım geniş deyil. Hətta deyərdim ki, Gülnar ən yaxın rəfiqəmdir. 

Gələcək karyerası barədə də nikbin düşünürəm. Çünki o, şahmata çox bağlı insandır. Yeni ana olsa da, imkan tapıb məşqlərə də vaxt ayırır".

Mənbə: "Kaspi" qəzeti
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

11 Avqust 2020
08:20

Rusiyanın yeni Şarapovası - FOTOLAR

01:22

"Qarabağ"ın rəqibi Bakıya nə vaxt gələcək?

01:21

Premyer Liqada yay bazarlığı: Kim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR

01:17

Ronaldu mövsümün ən yaxşısı oldu

01:00

Avropa Liqası: "İnter" və MY yarımfinalda

10 Avqust 2020
22:08

Alban müdafiəçi "Qəbələ"də - RƏSMİ

20:37

Çay paylayan, hinduşka satan, pambıq yığan gələcək

20:24

"Sabah" "Qəbələ"ni yendi

19:52

"Qarabağ" - "Sileks" matçının başlama saatı bilindi

17:41

“Laçi”nin “Keşlə”yə böyük problem yaradacağına inanmıram" - ŞƏRH

17:23

Avropa Liqası: I təsnifat mərhələsinin bütün cütləri

17:11

"De Byazi milli üçün ən yaxşısını edəcək" - Nikola Yurçeviç

16:58

"Neftçi"nin rəqibi Elvin Yunuszadə ilə müqavilə bağladı

16:54

"Keşlə"nin baş məşqçisi: "Rəqib yaxşı futbolçulara malikdi"

16:46

"Neftçi" püşkün nəticəsindən razı qalıb

16:29

Ayxan Abbasov: "Öz meydanımızda üstünlüyümüz var"

16:14

"Neftçi"nin baş məşqçi: "Rəqibi detallarına kimi analiz edəcəyik"

15:58

"Dişimiz"ə görə rəqiblərdir" - Rəşad Ergün

15:43

PFL qərar verdi: Oyunlar qapalı olacaq

15:25

De Byazi Bakıya gəldi

15:17

Avropa Liqası: "Neftçi", "Keşlə" və "Sumqayıt"ın rəqibləri müəyyənləşdi

14:22

ÇL: "Qarabağ" mərhələ keçsə, hansı komandayla qarşılaşacaq? - Bütün cütlüklər

13:42

"Qarabağ" - "Sileks" matçının vaxtı bəlli oldu

13:29

"Qarabağ"ın sabiq qapıçısından transfer açıqlaması

13:07

"Red Bull” pilotu Qran-Prinin qalibi oldu

12:48

"Mançester Siti" müdafiəçisini satır

12:35

İstanbul nəhəngi Balotellinin agenti ilə danışıq aparır

12:09

Yeni mövsümün topları klublara paylandı

11:54

"Real" "Yuventus"un hücumçusunu istəyir

11:34

Cazibədar aktrisa özündən 19 yaş kiçik futbolçu ilə eşq yaşayır - FOTOLAR

11:05

Avropa çempionatı ləğv olundu

10:41

İbrahimoviç ən yaxşı transferlər sırasında

10:22

Monteneqro - Azərbaycan oyunu bu stadionda keçiriləcək

09:31

Tanınmış jurnalist "Qarabağ"ın rəqibini dəyərləndirdi: “Heç ölkəsinin aparıcı klubu deyil"

08:20

Voleybolu modelliyə dəyişdi, adından söz etdirdi - FOTOLAR

01:52

Azər açılış turunda nə etdi?

01:01

AL: "Neftçi", "Keşlə" və "Sumqayıt"ın potensial rəqibləri bilindi

09 Avqust 2020
23:45

Nurlan darmadağına üzüldü

23:35

Karlos Teves klubu ilə müqavilə yenilədi

21:41

"Qarabağ"ın rəqibi fırtına kimi başladı

21:20

Braziliyalı hücumçu Bakı klubunda - RƏSMİ

17:47

Villian “Çelsi”dən ayrıldı

17:34

Azərbaycanlı idmançı dünya boksunun əfsanəsini döyüşə çağırır - MÜSAHİBƏ

17:31

"Qarabağ"ın rəqibindən iddialı açıqlama: "Kişi kimi mübarizə aparıb..."

16:24

“Sileks”in baş məşqçisindən “Qarabağ” açıqlaması

16:00

Avropa Liqasında ilkin mərhələnin püşkü atıldı - Cütlüklər

15:30

"Qarabağ"ın vitse-çempion rəqibi

15:02

Qurban Qurbanov püşkü dəyərləndirdi

14:36

Çempionlar Liqası: I təsnifat mərhələsinin püşkü atıldı - Bütün cütlüklər

14:20

Matteys de Liqt 3 ay oynamayacaq - SON DURUM

14:18

"Qarabağ"ın Çempionlar Liqasındakı rəqibi müəyyənləşdi

13:34

Azərbaycanlı modelin idman görüntülərini sosial mediada marağa səbəb oldu - VİDEO

13:26

ÇL-də "ən yaxşı" adına namizədlər açıqlandı

12:03

Futbolçu cütlük tətildə - FOTOLAR

11:54

Millimizin üzvü ABŞ-da daha bir qol vurdu

10:09

Edinson Kavaninin yeni klubu müəyyənləşdi

09:28

Messidən gözəl qol, "Barselona"dan qələbə - VİDEO

09:21

"Bavariya" sürprizə imkan vermədi - VİDEO

09:14

Mourinyunun klubundan türk futbolçuya 40 milyon avro

09:00

İşinə görə boksçu sevgilisindən ayrıldı - FOTOLAR

01:37

Çempionlar Liqası: 1/4 finalın bütün cütləri bilindi

01:00

Çempionlar Liqası: "Barsa" və "Bavariya" 1/4 finalda

00:27

"Qarabağ"ın ÇL-dəki rəqiblərinin sayı 4-ə endi

00:24

ÇL-də yeni mövsüm başladı

00:07

Kavani müqavilə bağladı, ildə 9 milyon qazanacaq

08 Avqust 2020
22:56

“Yuventus”un yeni baş məşqçisi müəyyənləşdi - RƏSMİ

21:35

Norveç millisinin ulduzu "Qalatasaray"da - RƏSMİ

21:13

Elxan Məmmədov: "Qələbə üçün əlavə fədakarlıq lazım gələcək"

19:35

"Yuventus" Sarriyə böyük təzminat ödəyəcək - MƏBLƏĞ

18:03

Paytaxt klubunda yeni baş məşqçi

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.